Etke men in ej bọur
Ejjeḷọk anijnij, ejjeḷọk ṃadṃōd. Men in ej wāween an jerbal ḷōmṇak eo ad — im ekōjkan aṃ maroñ kōjerbale ilo jouj ñan kwe make.
Añkō
Kwōj keememej kidu eo an Pavlov ke? Juon kakōḷḷe, eo ej kobaik ippān men eo eṃṃan elōñ alen, tokālik ej kajepḷaak men eo eṃṃan make. Ḷōmṇak eo aṃ ej kōṃṃan kein kobaik āinwōt aolep iien — kwomaroñ barāinwōt likūti kōn aṃ kōṇaan: juon naan, juon annañ, juon uññūr ñan juon iien eṃṃan. Innām kwōj bar lo e ñe juon raan ej eddo.
ekōjkan an eddōk juon añkō
Juon añkō āinwōt in ekkā ej make waḷọk. Ḷōmṇak kōn juon niñniñ: kwōj ettōñ, ej ettōñ tok, kwōj bar ettōñ — im ej wanlōñḷọk wōt, ṃae iien eo ej erom juon eñjake e ṃwilaḷ in iākwe im kōṇaan, eḷap jān mour. Ḷōmṇak eo aṃ ear kobaik turin mejān, ainikien, im māāṇāṇ — juon añkō e kajoor im jejjet.
Tokālik ajri eo ej rūttoḷọk, eñjake ko repen rej kalbubu e, im jet iien juon añkō āinwōt in ej ṃōjṇọḷọk. Ej men in ekkā — ak jab juon men eṃōj pepe kake. Ñe kwōj meḷeḷe ekōjkan an ḷōmṇak eo aṃ kōṃṃan kein kobaik kein, kwomaroñ kakajoor i ilo aṃ kōṇaan: pukot iien eo eṃṃan, eñjake, uññūri — im āindein kōjparok men eo eṃṃan.
Menono
Menono ej men eo wōt ilo ad mour eo kwomaroñ make kōṃṃakūti, jabdewōt iien. Juon kōtḷọk menono aetok im aenōṃṃan ej ba ñan ānbwin: kwōj pād ilo jokane — eṃṃan.
menono ippaRoñjake
Juon ainikien e aenōṃṃan im jejjet ej leḷọk ñan bōro eo eṃ make juon men e mera ñan dāpij, im kajepḷaak eok ñan iien in — jān an addiṃakoko ḷōmṇak ko.
roñjake jidikNaan
Men ko kwōj ba ñan kwe make ekkā rej kōṃṃan iaḷ ko ilowaaṃ. Juon naan eṃṃan, eo kwōj kāālōt elōñ alen, tokālik ej erom iaḷ eo kwōj make etetal ie.
riit jet naanLeḷọk
Kaṃṃoolol im jouj rejjab naan waan — rej kalōñ ḷōmṇak im kōṃṃan bwe kwōn kajoor ñe ej pen. Men eo kwōj lale im leḷọk ej rọọl tok ñan kwe.
leḷọk men eṃṃanIj jab je men in jān bok ko wōt. Ilo iiō ko, iaar kalōk añkō ko rekajoor ilo ña, ko raar leḷọk ñan mour eo aō juon iaḷ eṃṃanḷọk — im rej dāpij eō ñe juon iaan jorrāān ko ej itok, ko rej tōpar enañin aolep armej juon iien. Ej āinwōt jerbal ak kapeel, ak eṃōj an erom āinwōt mour ekkā — jeḷā eo ejjeḷọk ej kōḷmānḷọkjeṇ kake. Oktak ko reddik remaroñ erom ḷap ilo iien etto; ij kōṇaan bwe en wōr ippaṃ juon jinoin āinwōt in.
Ejjeḷọk iaan men kein kwōj aikuj kōṃṃani. Jino jān men e dik — juon añkō, juon menono, juon naan eṃṃan. Ilo iien, ej erom juon laḷ eo ej bọur: kwe, im ro kwōj leḷọk ñan er jidik iaan.